Stna tmarit um bkmenntir og listir.


Vital vi Pl Steingrmsson kvikmyndahfund


Hver er ferill inn stuttu mli?
Mr hefur alltaf lti vel a segja fr. Vi kennslu Vestmannaeyjum ntjn r naut g ess. g hef sjlfsagt veri brokkgengur kennari og ekki teki stundatfluna of htlega. g fr lka oftar t r hsi en samkennararnir og notai hvert tkifri til a skreppa fjall ea fjru tengslum vi nmsgreinarnar. g held lka a g s nmur flk. Einhverjir bestu vinir mnir fr essum rum eru eir sem ttu einhverra hluta vegna erfitt me nm ea hfu srstk hugaml sem ekki leystust sklanum. etta flk endai oft heima hj mr kvldin.
Hi sjnrna hefur alltaf hfa til mn. Kurt Zier var akademskur myndlistarkennari. g held a hann hafi ekki fundi marga nemendur Kennaraskla slands til a brjta sig mola fyrir, en ar leyndist eitt og eitt efni eins og sta Sigurardttir bekkjarsystir mn, okkur tti mikill akkur slkum snillingi. g enn myndir sem g geri essum tma undir hrifum fr heimsknstinni sem Zier opnai okkur. Heima Eyjum stofnai g samt Bjarna Jnssyni Myndlistarskla Vestmannaeyja og fkk snemma kennara r Reykjavk til a sinna kvlddeildinni. Sklanum hlt g ti sautjn r og hafi mikla ngju af.
Annars er myndmenntin eins og anna lfi mnu miki tilviljunum h. Eitt vori gerist g leisgumaur sks ljsmyndara sem kom hinga til a ljsmynda fugla. egar kom a kvejustund eftir vintralegt thald vi Mvatn og Vestmannaeyjum var skotsilfur Hermanns Schleinkers roti og hann tti ekki fyrir farinu heim. g tk bankaln fyrir eim hluta Leica tbnaarins sem Hermann var a selja og tti um tma vandaasta 35mm ljsmyndatbna slandi. tv r sinnti g ljsmyndun af al, en kom Hermann Schleinker aftur og n me 16mm kvikmyndatbna.
Ekki veit g hvort hann treysti a g keypti af honum grjurnar. g var aftur leisgumaur jverjans og frum vi meal annars Slnasker. etta var mesta vintri sem Hermann hafi lent . egar nlgaist brottfr ttai kvikmyndamaurinn sig v a hann tti ekki fyrir farinu heim og var orinn nokku skuldugur fyrir. g keypti af honum Bolex-vlina og var ekki aftur sni.
ri sar var g kominn kvikmyndanm New York University. a var ekki rautalaust fyrir mann kominn fimmtugsaldur me heimilisskyldur. Engin nmsln ea nnur peningafyrirgreisla en g tti sem fyrr lnstraust hj tvegsbankanum Eyjum og lt til skarar skra.
a m mislegt segja um Amerkana, en sumum svium eru eir afburaj. Nmi mnu var annig htta a g mtti lta prfessorinn vita egar g ttist tilbinn fangaprf. deildinni voru 26 nemendur. eir hfu eins og gengur mis mikinn huga nminu en g var fljtt samflota vi eldhugana. etta var flk um tvtugt og stefndi stjrnusti. Allir tku mr vel. a var fyndi a hafa karlinn me. g hafi lka reynslu sem au hfu ekki, g hafi bi teki, klippt og hljsett filmu. egar kom a kom hugmyndavinnu og handritsger milli nemenda vildu menn f tillgur fr kalda landinu. Nminu lauk g helmingi styttri tma en tla var.
Skmmu eftir a g kom heim hfst eldgos Heimaey. Hlfu ri sar voru flagar mnir Ernst Kettler og sgeir Long og g me myndina Days of Destruction kvikmyndaht Atlanta Bandarkjunum og unnum ar til gullverlauna. a var gur mebyr enda hef g ekki gert anna san en sinna kvikmyndagerinni.
egar g kom heim fr nmi uppfullur af hugmyndum var ungur rur a koma eim framkvmd. Enginn kvikmyndasjur og enginn stuningur vi greinina. Helsta vonin var a gera auglsingar ea sinna heimildarmyndager. Menn hfu tta sig kvikmyndinni sem frsagnarmili og stku ailar voru tilbnir til a borga eitthva fyrir slka jnustu. g reyndi snemma a gera eigin heimildamyndir. Handrit sem g hafi skila til prfs var einmitt heimildamyndarhandrit um Jhannes Sveinsson Kjarval. a var ekki fyrr en mrgum rum seinna a g fylgdi v eftir.
slensk nttra og lfrki hefur lengi hfa sterkt til mn. g man ekki eftir v a hafa veri ttt vtaur egar g var barn en au atvik sem g minnist stu ll sambandi vi seinar heimkomur a kvldi. hafi g gleymt mr vi a skoa fuglabygg ea sjvarln sem morai af lfi. v fylgdu oft tilfringar til a fanga eitthva af essum drum og skoa au nnar. A mynda ennan lfheim og gera um hann sgu hefur svo alltaf fylgt mr.

Hva hefur gert margar nttrulfsmyndir
r sem g skrar eru 20. Helmingur eirra hefur veri erlendum kvikmyndahtum og fimm hloti verlaun og rjr eirra gull ea fyrstu verlaun. essar tu myndir hafa lka allar fari erlenda dreifingu Evrpu, Amerku og Japan. Stvarnar hr heima hafa aldrei hafna myndum sem g hef boi.

nefndir an Kjarval
J, g var ekki nema tjn ra egar g ttai mig v eftir a elta sningar og sfn Reykjavk og skoa ftklegar bkur um slenska myndlist, a Kjarval bar langhst myndlist hr heima. Fyrir mr heldur hann essum sessi sem mlari. Hann fa jafningja teikningunni listasgunni, hugarflugi hemjandi og leitin a lausnum fylgdi honum til dauadags. listum er ekkert til sem heitir endanlegt en hver kynsl sna jfra sem standa upp r og gefa tninn listasgunni.
a var merkileg upplifun fyrir mig a setja mig spor Kjarvals ar sem hann st vi trnur snar og laai fram landslagi sem blasti vi augum. myndum hans fr a ntt gildi og anna lf sem samtvinna var tilfinningum listamannsins. g gat ekki leiki sama hlut en mr fannst g skynja hva honum lei. Eitt tk g upp eftir Kjarval landslagsmyndatkum sem einkenna verkin hans. Hann sleppir a mestu himninum. Hann hefur oft annan boskap en landi.

Fylgist enn me myndlist?
J, g geri a, rvaur af eim sem nst mr standa. g hlusta lka daglega tnlist. Jazz virkum dgum en klassik um helgar.

Hva ertu a fst vi nna?
Eitt af verkefnum okkar er Fjrar fuglasgur. r eru um spann, hrafninn, rjpuna og skarfinn. Tveimur fyrstu er loki en skarfinn munum vi klra nsta ri. Hann er viamestur og sguefni stt um allan heim, jafnvel til Suurskautslandsins. Stareyndin er s a ar sem menn geta bi rfast skarfar lka, a v tilskyldu a ar fyrirfinnist opi vatn og fiskur. Alaska og Grnlandi, syst S-Amerku, 5000 m h Andesfjllum. fenjum og vtnum vi mibaug, Kna og slandi svo nokku s nefnt. Sagan er um tengsl skarfa vi manninn essum svum.
Vi lukum nveri vi mynd um Tv eyjasamflg N-Atlantshafi og ginklofann me Magnsi Magnssyni KBE. Meginsgururinn er lfsbartta tveggja eyja, St. Kildaba og Vestmannaeyinga og grimmileg bltaka sem var essum stum vegna sjkdms sem felldi kornabrn eyjum og hj jafndjp skr hvorum sta. Sustu bar St. Kilda fluttu til meginlandsins 1930.
Magns hafi ur gert me mr mynd um hlendi slands sem nefnd var World of Solitude. Myndin hlaut skjtan frama htum enda srafir sem leysa Magns af egar kemur a frsgn og tjningu. N vinn g einnig a mynd sem heitir Undur vatnsins.
Flestar mynda minna eiga langan adraganda, oft fjgur til fimm r, en g er me mrg jrn eldinum senn og v skila g rlega einni ea tveimur myndum.

Hva ertu binn a gera margar heimildarmyndir?
g vil helst ekki segja a, v gtu sumir tla a g reyni a fara billega fr hlutunum. a er ekki rtt, g skila aldrei mynd sem g er ekki fyllilega sttur vi og finn a g gti gert betur.

Hva eru r margar?
Eitthva milli 50 og 60. g sinni myndgerinni nr alla daga og hef san lisinni tveggja snillinga, Frijfs Helgasonar tkumanns og lafs Ragnars Halldrssonar klippara. annig er g mjg vel settur.

Hva um leiknar myndir?
Fyrir rmun 20 rum geri g mynd me Helga heitnum Sklasyni eftir leikriti Agnars rarsonar, Kona. etta var grarlega spennandi, Helgi ni flugi sem leikstjri og aalleikararnir Helga Bachmann og orsteinn Gunnarsson fru kostum. Tluvert var lagt svismynd og hn mjg sannfrandi.
Allavega situr etta svona minningunni. Myndin var snd Sjnvarpinu og rkisstvum Noregs, Svjar og Danmerkur.

Hefur aldrei reynt etta san?
Nei, en g hef haldi saman Vestmannaeyjasgum sem g byrjai a skr egar g kom framhaldsskla. ar eru litrkar lsingar og efniviur magnaa mynd.

Verkefnin hafa leitt ig framandi stai?
J, g var reyndar byrjaur a ferast ur en g eignaist kvikmyndavl. Binn a vera Kanada, Grnlandi og Norurlndum en kvikmyndavlin hefur teymt mig allar heimslfur nema Suurskautslandi.



Frijfur Helgason og Pll Steingrmsson.


Svavar Steingrmsson, Pll og Bragi Magnsson hlutverkum St. Kilduba.


Pll heilsar upp fjarskyldan ttingja.


Magnus Magnusson KBE, Pll og Kvskerjabrur.


Pll skarfabygg Magellansundi.


Svisetning Ginklofans Vestmannaeyjum.


Beltisdr.


Upphaf Suur-Amerkuferar.


        Forsan


        Stnurnar


        Hfundar


        Ntt efni


        Stina
        International


        skrift


        Ritstjrn


        Frttir


        Krkjur