Stna tmarit um bkmenntir og listir.


Bersgli


Gubergur Bergsson og Kormkur Bragason ra saman um bersgli slenskum skldskap og eigin verkum.

KB: Bersgli m sjlfsagt skilgreina msa vegu. Samkvmt mnum kokkabkum nr hn yfir a sem manninum er heilagt: almtti, skpunarverki, gustrna og kynlfi. Tabi, a sem ekki m hefur alltaf kitla og til a koma v umfer er a oft kltt dulargervi spaugs ea a er tala undir rs. ttir r Bsasgu og Herraus eru dmi um etta.

GB: Mr er ljst a stundum hefur veri liti verk mn ekki aeins sem bersgli heldur klm. Sum atrii klmi eru viss tegund af bersgli. Innan klms listum og klms til framleislu afreyingarefni eru mrg og misjfn stig, t.d. slrn, einstaklingsbundin og samflagsleg. Svo ekki s minnst a sem meira er: klm er viurkenning v a lkaminn einn me sjlfum sr ea rum, hlistum ea andstum, er a sem veitir mestan una. Slin er samt ekki ger tlg sem unasgjafi. En enginn nema kannski nunnan og munkurinn geta haft andlegar samfarir vi slina trarlkamanum. Hreinar klmbkmenntir eru einnig oft kennslubkur, rvun fyrir alla, unga og gamla, konur og karla og ttu a vera kenndar sklum. g hef ekki huga a skrifa annig bkmenntir en hef tpt verkum mnum msu sem hefur veri felum en veri nota hinu fbrotna slenska samflagi sem andlegt ea lkamlegt sjlfsfrunarefni. Bkin Leikfng leians var t.d. bygg eim felum sem seinna var kalla einelti. Einnig er ar a finna dmi um hvernig gamalt flk er kvali af eim sem yngri eru. Sumar sgur essari bk eru um flktandi stttarvitund alunnar, samdar eftir marxskri formlu en voru samt fordmdar af slenskum marxistum me eim rkum a r vru vieigandi. bkinni Hermann og Dd var hin vangefna Dd misnotu ea hf til fullngingar, svlunar af karlmnnum. egar bkin kom t var tali a slkt ekktist ekki hinu sipra slenska samflagi.

KB: etta eru athyglisverar hugleiingar. En hva um a; hitt er ljst a vi hfum bir veri gagnrndir fyrir bersgli: g fyrir skldsgurnar Auga fyrir tnn(1995) og Gfnaljsi (2006) og Mennsku (2006) og fyrir skldsgurnar S kvalda st (1993) og Hermann og Dd (1974) og svo nttrlega Tmas Jnsson metslubk (1964).

GB: g hef tali a skldskapur minn s tt vi a sem g kalla sifrilega fagurfri. Hann er afleiing af vihorfi mnu og hugmyndum um skldskaparlist sem g lt a s fremur tt vi sannleiksstefnu en raunsi ea uppreisnarlist. Allt er elilegt.

KB: essu felst mikil heimspeki. a lka vi um mnar skldsgur.

GB: A mnu viti eru bkur nar fremur en mnar a sem hgt vri a kalla menntandi, stllinn er einfaldari, lnur eim dregnar fum drttum, notaar eru andstur og hlistur. Eitt leiir af ru rkrttu slfrilegu samhengi fremur en flagslegu. Auk ess er ar augljst skopskyn.

KB: Menntandi, segiru. a kannski vi um Mennsku en alls ekki hinar tvr. Auga fyrir tnn fjallar um heimilisofbeldi, einkum kynferislegt ofbeldi og sifjaspell. Fljtlega eftir a bkin kom t birtust fjrir ritdmar og var augljst a ritdmararnir (Einar Laxness Mbl, Sigrur Albertsdttir DV, Kolbrn Bergrsdttir Alublainu og Fririka Benns Helgarpstinum) hfu fari taugum. Gfnaljsi fjallar um ungan pilt sem br yfir venju mikilli kynorku, ltur kynlf sem eitthva fallegt og gott og girnist fullornar konur frekar en stlkur sama aldri ea yngri. vissan htt endurspeglar sagan kvena karlrembu, og verur a meira berandi sari hluta skldsgunnar (sem enn er birt). Skafti . Halldrsson skrifai ritdm um bkina Mbl. og var g mjg sttur vi hann og skai eftir a f a gera athugasemd. Fyrstu vibrg blasins voru au a a vri sjlfsagt ml, g skyldi f a birta athugasemd. En nokkrum dgum eftir a g sendi hana var mr sagt a g yrfti a stytta greinina, sem g geri. a dugi ekki og g kvartai aftur. hringdi Styrmir Gunnarsson mig og sagi a etta gengi ekki, g tti a hugsa um mannor mitt og sagi m.a.: Svo talar um Kiljan sem argasta klmhund. var mr llum loki. g fkk svo athugasemdina birta felusta blainu. g urfti a fara tvisvar yfir blai til a finna greinina. Skafti brst smvegis vi grein minni og sagi m.a. Svo er arna naugun. a tti mr broslegt v frsgnin af strknum Gulaugi egar hann kemst upp vinnukonuna Jnu baherberginu getur varla kallast naugun, enda tildrgin allt nnur en kynferisleg eins og fram kemur sgunni. Samskipti Gulaugs og kennslukonunnar skipinu eru vissulega beror, en au eru ekki klmfengin heldur endurspegla kenndir piltsins og einlgni. Mennska er msan htt berorust essara riggja bka. Skafti skrifai smvegis um bkina, sneiddi hj aalatriinu en sagi eitthva lei a bkin vri frumleg, ef g man rtt. Mennsku er fari inn a svi sem stundum er nefnt afbrigileg kynhegun og einkum ar sem karlmenn, og reyndar konur lka, girnast dr kynferislega. arna er boginn vissulega spenntur til hins trasta, en undir niri er etta kmeda. arna er viki allni a hommum og lesbum og einnig almennu lauslti og framhjhaldi.

GB: a kann a hafa haft hrif gagnrnendur, a hefur enga sam me persnunum og grpur aldrei til ljrnna lsinga, t.d. samruna landslags og hrringa brjsti ea fuglakvak heyrist, ytur grasi, niandi lkur sprettur fram rttum stundum sem gerir a a verkum a saman fer tilfinningavella hj persnunum og lesanda. Mr finnst trlegt a gagnrnendurnir sem nefnir vilji a saman fari lkjarsprnur og starsprnur ea slenskir pabbar su a v komnir a fara upp dtur snar en sji sig um hnd sustu stundu og fi stainn r honum svellykkar ullarnrbuxur. etta er a sem hgt vri a kalla samrmda gfgi heila, hlsakoti og nra. Stllinn og svipa efni eiga rtur a rekja til hrsnisbkmennta sem andi hinnar ensku biskupakirkju leiddi af sr. Breitt er yfir kitlandi blskmm hugarfari klerksins: egar kemur a spennutoppinum, sguvttingnum: elskendur tla a njtast kemur fram sustu stundu a au eru systkini, eiga sama fur, oft laungraa biskupinn. Laxness samdi stundum tt vi annig trar- og tillabrall, en fri a me slenskum herslum niur heiardali, og tt hann hafi tala af ltilsviringu um afturbatapkur eru bkum hans meira af afturbatabllum en pkum v sjlfur var hann afturbatabesefi trmlum og stjrnmlum.

KB: g tla a vkja nnar a bersglinni. sgulegu ljsi tel g a Halldr Laxness hafi veri fyrsti slenski rithfundurinn sem fer umbalaust inn etta forbona svi bersgli. a hefst me Vefaranum og lkur me Sjlfstu flki. etta er stutt tmabil rithfundaferli skldsins (fjrar strar skldsgur) og ni hmarki um og eftir 1940 en eim tma l hann undir mli og var mjg umdeildur, og er g ekki a tala um plitkina. Hr eru nokkur dmi:

(1) Steinr Steinsson naugar Slku Vlku egar hn er 11 ra, (2) Arnaldur Bjrnsson hefur samfarir vi unglingsstelpuna Gauju, dttur Beinteins Krknum, (3) lafur Krason naugar fermingarstelpunni Jensnu Gottfrelnu sem hann hafi kennt barnaskla, (4) kennarinn (nafngreindur) hefur samfarir vi stu Sllilju, nemanda sinn, egar hn er innan vi fermingu og barnar hana, (5) Bjartur Sumarhsum hefur samfarir vi 13 ra fsturdttur sna stu Sllilju [ upphaflegu handriti var hn dttir hans], (6) Steinn Ellii segir Dilj fr v a hann hafi vla stlku svvirilegan htt, svipt hana meydmnum og fari me hana eins og skkju rj slarhringa, (7) rnlfur Elliason segir vi Dilj: a er kannski ljtt og syndsamlegt af uppkomnum unglingi a elska litla telpu, en g hiri ekki um a. Sannleikurinn er s, a g hef elska ig san sast hn mr sex ra smmey. (8) Bambara Salvatore segir um afburamanninn: Hann kemur heiminn til a fyrirfara meydmi telpnanna og smd frnna. (9) Steinn Ellii segir: Maurinn er fjlkvnisdr, og svo: Svlun kynhvatarinnar er sta glei mannsins.

strsrunum er bersgli ekki berandi slenskum skldskap og reyndar ekki heldur nstu rin eftir str. g man eftir nokkrum erlendum skldsgum sem voru ddar slensku essum tma og voru gagnrndar fyrir bersgli. ar ber hst skldsguna Journeyman (1935) eftir Erskine Caldwell og kom t 1954 undir nafninu Frgur frumaur. g veit ekki hver ddi bkina. Arar athyglisverar bkur eftir Caldwell voru Tobacco Road (1932) og Gods Little Acre (1933). Gurn Helgadttir ddi skldsguna Sanctuary eftir William Faulkner. Bkin kom fyrst t 1931 en ing Gurnar, Griastaur, kom t 1969. komu t 1956 slenskri ingu Kristjns Karlssonar nokkrar af bestu smsgum Faulkners. Stll Faulkners er mjg srstakur og hefur hann haft hrif marga slenska rithfunda a v er virist. g bj suurrkjunum rman ratug og hef lesi flestar bkur hans og sumar oftar en einu sinni. Fyrir utan mjg persnulegan stl hef g alltaf heillast af v hvernig honum tekst a endurskapa mannlfi Yoknapatawhe hrai sem minnir mig neitanlega einu slensku hlistuna, mannlfi og einstakar persnur Grindavk, eins og endurskapar mrgum af num bkum.

GB: Skelfing vildi g a etta vri hverju ori sannara. En gleymir helstu bkinni sem kom t hr landi essum rum me vlkri bersgli a einungis mtti gefa hana t blum pappr. a er a segja, hn var gefin t n ess a fara prent og bkband. Siferislgin leyfu eflaust slkt hj dms- og kirkjumlaruneytinu. Bli liturinn merkti ekki beinlnis a, a efni vri me honum hreinsa af bersgli og klmi og annig hft, me himneskum lit, ofan frma lesendur, heldur kom til sgunnar lklega fyrsta sinn prentlistinni hr landi a sem nna er kalla blue print. Svo bkin markar vst tmamt hva prentlistina varar. etta var engin nnur en Lady Chatterleys Lover eftir D.H. Lawrence, aldrei kllu anna en Bla bkin, miki lesin laumi, kannski ekki ll, slenskir lesendur lesa aldrei allt, hvern bkstaf eins og sagt er, heldur var hlaupi rtta kaflann og fari a runka sr ea ra eftir astum hvers lesanda.

KB: J, miki rtt. Bla bkin vakti athygli egar hn birtist ingu Kristmanns Gumundssonar 1943. etta var miki stytt tgfa, en bkin kom upprunalega t London 1928. g m til me a nefna a 1992 kom bkin t fullri lengd afbrags ingu Jns Thoroddsen. Bkin er algert snilldarverk, bi frumtextinn og ing Jns, alger framrstefnubk snum tma, lofsngur um hreina og mengaa nttru, barttu gegn invingu, einkum jrninai og kolanmum og peningahyggju, grasserandi femnismi landi mikillar stttaskiptingar. En ng um a. Faulkner er va berorur en hvergi eins og Sanctuary. Mr dettur hug bkin Sangen om den rde Rubin eftir Agnar Mykle. Bkin kom t Noregi 1957 og var fljtlega bnnu. Mr skilst a Jhannes r Ktlum hafi tt bkina en veit ekki hvort hn kom nokkurn tmann t.

GB: Jhannes r Ktlum var einstaklega frjlslyndur maur llum svium. annig voru flestir hfundar sem hfu lrt Kennarasklanum. a er merkilegt og miki umhugsunarefni a fleiri skld hafa komi r eim skla en menntasklunum og allir hafa veri byltingarsinnar skldskap.

KB: Ragnar Smra bau Agnari Mykle til slands til a halda tvo fyrirlestra um Raua rbninn og fkk a launum skmm hattinn. g las bkina danskri ingu fyrir mrgum rum og fannst hn fremur merkileg og varla ess viri a hljta lgformlega bannfringu.

GB: Aeins vlesnir hfundar eru merkilegir og efni eftir v, sami fyrir auglsingaherferir tgefenda og konur sem jst af lestrarski og skja lttmeti kvldin fyrir svefninn og lta sr ekki ngja a ta nttinni stanslaust r sskpnum.

KB: g gef r ori um verk n.

GB: verkum mnum felst hvorki lngun n hneig tt a breyta ea bta heiminn, tt engin vanrf kunni a vera slku, en best vri a leyfa honum a vera sem mest frii fyrir umrti sem er oftast tengt grgi undir yfirskini manngsku. Hva flagslegar umbtur varar eru stjrnml hrifameiri en bkmenntir vegna ess a au tengjast umsslu og semja lg. Mnum bkum er tla, ef eitthva er, a vekja mevitund, en hlutverk eirra er ekki a sem rursrit setja sr, a standa a beinum agerum. Skldsagan er of flki listform, misvsandi og margvsandi til ess a hn geti vaki einfaldar strur ea vibrg svo menn grpi til barefla. Efni og listform skldskap leita innri svi og auga mann til langframa. rursbkmenntir gera a ekki. r kunna a leia til agera ea byltinga en hvort tveggja er eli snu hverfult. Reynslan hefur sanna, a egar rghaldi er byltinguna sem afl til frambar leiir hn til stnunar. Eins er ef ager verur langvarandi: hn getur ekki endurnja sig og leiir aeins til ngveitis, ekki frelsis. Svipa hendir skldskap en verur aldrei jafn afdrifarkt. mesta lagi stanar stllinn ea hfundur tnnlast rautreyndu efni og treur v ofan leiitama lesendur.

KB: mnum skldskap er berandi a sjnarmi a st og kynhvt su tvr skildar kenndir: stin: huglg, heimspekileg og kannski fagurfrileg en kynhvtin lkamleg lkt og svengd. Hj r virist etta tvennt samofi.

GB: a er rtt, hj mr er st og kynlf venjulega ekki askili vegna ess a slenskar astur eru srstakar. Allt, einnig bkmenntirnar, sprettur a miklu leyti upp r astunum. Hr landi eru ekki vndishs, stair ar sem saman fer trs hj karlmanninum og inntekt hj konunni. slendingar eru v ekki, sgulega s, bundnir efnishyggju essu. Kynlf og st fara oftast saman framkvmd og leia til hjnabands. st og kynrf rennur fremur saman hj krlum en konum sem sst v a egar getan hj eim hverfur, getan til ess a bara ra, og s andlega skylda bndans a borga fyrir drttinn me drengslegri hlni vi eiginkonuna, htta eir hreinlega a elska og deyja deyfarham. Um etta er varla til bersgli bkmenntum okkar, kannski vegna tillitssemi vi gamla karla og kerlingar sem f sna trs tslum.

KB: Hva viltu segja um bkmenntagagnrnendur?

GB: Gagnrnendur hafa veri mnum augum lti anna en utanveltubesefar innan bkmenntanna. Me tilkomu minni losnuu slenskar bkmenntir r eirri spennitreyju skyldunnar a skrifa fyrir einhverja kvena: gagnrnendur, menntamenn, vissa pandi hpa kvenna, trbrur stjrnmlum ea eitthva svipa hinni slensku draugalei. Me essu tti hfundurinn a vinna sr hylli, leggja undir sig lesendahp. A mnu viti hfu bkur eftir slenska hfunda, einkum Laxness, veri spennitreyjubkmenntir frar sni sem rursmenn og flagar eirra (og skldsins) fllust og tldu efni og klnainn vera til gtis fyrir jina. Um stund var dlti hl essari landvinningastefnu vegum spennitreyjunnar. En n virist etta sjlfviljuga form hinna ytri hafta vera komi aftur til sgunnar me spennusgunni, me v frviki a eftir flestum slarmerkjum a dma er listformi sami og snii msan htt fyrir starfsflk sem afgreiir og hefur hrif sluna, t.d. bkaversluninni Eymundsson.Samt virist a ekki duga hfundum til framdrttar. Margir gerast stundum aukaprestar vi kirkjuathafnir ea ljafrumkvlar meal fanga og manna afvtnunarstigi. er a vst fremur lji en lausa mli sem afvatnar, btir fanga og vinnur svipu strf og ggerakonur ur, en nna stendur aeins einn kveneldhugi a essu, Silja Aalsteinsdttir; hn er allt llu og a gengur miki undan henni eins og sagt var um mmu mna. Fimm fangar Lita Hrauni hafa forbetrast til frambar, allt karlmenn. Aftur mti er ekkert hugsa um konur kvennafangelsinu, engin kvenleg ljasamkeppni undir stjrn Einars og Silju. Hvar er jafnrtti? Eru kvenfangar ekki verar ljrnunnar samkeppninni bak vi rimla hugans hj velunnurum ljsins?

KB: g tla a vkja aftur a bersgli slenskum skldskap ar sem fr var horfi. ri 1964 kemur t skldsagan Tmas Jnsson metslubk en me henni hefst ntt tmabil ar sem slenskur rithfundur fer inn etta vikvma svi feimnismla me lka sterkum tilrifum og Laxness hafi gert 4. ratugnum. ar finnst mr mest berandi auk fyrrnefndrar bkar, skldsgurnar Hermann og Dd sem kom t 1974 og S kvalda st sem hugarfylgsnin geyma, fr 1993. Til samanburar vi dmin sem g tilfri skldsgum Kiljans tla g a nefna essi r umrddum rem skldsgum:

(1)Dttirin ddi flissandi um moldarglfin bnum, feit og hldrg vegna kaupamannsins, sem mkti sdegis sunnudgum og lt kynfrin lafa t um gat rmbreiunni til a erta kaupakonuna, sem htai a skvetta hann vatni r tunnunni. (2) Hann st flttalegur fyrir aftan krnar fjsinu og lsti a sr me klinkunni og krknum. Hn l strompinum og horfi niur og sagi vi mig: g drep ig. (3) Getur glpur veri fagur ea listrnn. Er listrnt a nauga vottahsum. (4) hefur sa sonum mnum undir svuntunni me kuntunni, sagi gamla konan flskulega. (5) Pll tgerarmaur: g aeins eina rleggingu: taktu ekkert tranlegt nema rallann r, rddu me honum r r nttruna r heilanum. (6) Svanur er einn af mrgum aftum ntmans og a tti a skera undan honum, sagi Sveinn. (7) g er kominn skoun a a a nauga rum og lta nauga sr s fullkomnun starleiksins. (8) g gti hugsa m a ba vilangt stt og samlyndi vi konuna mna ef g fengi trs fyrir hvatirnar me annarri konu fyrir sanngjarna borgun. (9) a besta sem maur gerir er a hommast sdegis fstudgum mean konan fer ftasnyrtingu.

GB: Allt er etta satt og rtt hj r og samanbururinn skarpur: Kynin fara ftasnyrtingu lkan en a sama skapi lkan htt. Hva er elilegra en a karl snyrti blginn ft sinn me snum mean konan snyrtir sinn netta me sinni? Skldskapurinn er byggur annig andstum og hlistum. Gleymdu ekki num eigin sgum.

KB: segir: a kann a hafa sn hrif gagnrnendur, a hefur enga sam me persnunum. etta er mjg samrmi vi a sem kemur fram grein sem g skrifai Mbl. vegna ritdms SH um Gfnaljsi en ar kemst g annig a ori: Hfundurinn rur ekki alltaf rlgum eirra persna sem hann skapar. r fara sna lei og versta tilfelli geta r ori a einhvers konar Frankenstein n ess a hfundurinn geti rnd vi reist. essi or eiga kannski enn frekar vi um skldsguna Auga fyrir tnn ar sem fjalla er um framhjhald, heimilisofbeldi og sifjaspell. Karlmaur beitir dttur sna kynferislegu ofbeldi og egar mli upplsist taka nnustu astandendur og vinir fjlskyldunnar til sinna ra, setja laggirnar fjlskyldudmstl og svisetja rttarhld ar sem maurinn er dmdur til refsingar sem lkur me v a refsidmnum er framfylgt. sgunni er vsa til atburar fr skurum mannsins ar sem hann verur vitni a v egar fair hans misyrmir hrottalegan htt og niurlgir eiginkonu sna, mur mannsins sem var barnsaldri. etta er mjg beror skldsaga ar sem ekki er ger minnsta tilraun til a fellast ofbeldismennina ea halda uppi vrnum fyrir olendurna. A v leyti m til sanns vegar fra a hfundurinn taki ekki afstu til ofbeldisins, lti ekki ljs sam me olendunum n and gegn ofbeldismnnunum. etta er einnig berandi hj Caldwell Journyman. Og reyndar einnig skldsgunni Elmer Gantry (1927) eftir Sinclair Lewis, en s bk var bnnu skmmu eftir a hn kom t. rem rum sar fkk Sinclair Lewis Nbelsverlaunin, fyrstur bandarskra rithfunda. Srkenni ntmans slensku samflagi allt fr v um mijan sasta ratug fram okkar dag finnst mr einkennast mjg af hstemmdri bylgju innrtingar ar sem frnarlmb af msu tagi eru sett stall og hafin til skjanna og lurinn dansar kring me hrpum og kllum: krossfestum misindismennina; ltum borga, tt eir su dauir. Vi lifum sgulegu tmabili Frnarlambaverndar. slenskir fjlmilar undir forystu Morgunblasins, RV og Stvar 2 standa fyrir essari innrtingarherfer nafni jarinnar og flksins landinu eins og a heitir og bera fyrir sig og tlka niurstur skoanakannana. bkmenntalegu tilliti rkir hr sjkt stand ar sem frjls hugsun erfitt uppdrttar, ar sem krafist er undirgefni vi boskap hinna vammlausu. Hinir fordmdu eiga sr engar mlsbtur. Skinhelgin skn hvarvetna gegn.

GB: slenskum samtmabkmenntum er fremur lti um mengaa bersgli nema helst skldskap Auar Haralds og ljum Diddu. Arar hlfgildings jtninga- og flennubkur er ekki hgt a flokka undir bkmenntir heldur sluvarning bkarformi. Bersgli Auar og Diddu er reyndar oftast tengt svoklluu rttu eli ea beinlnis kvenelinu og kynfrum konunnar en ekki viki a smekk, bragi ea stu hugsjn slenskrar karlmennsku, a komast a sem er kalla lambakjti, barni. A nauga brnum einhvern htt, nota au til rldms, vinnu ea svlunar svii kynarfar hefur tt sjlfsagt slensku samflagi og ess vegna hefur a ekki komi upp yfirbori, ekki fyrr en nna egar almenningur skir frttir og lsingar essu fjlmilum en ykist fyrir siasakir vera afar hneyksla.

KB: Mr finnst nokku dmharur um Aui Haralds og Diddu. etta eru mjg lkir hfundar sem hafa tileinka sr, hvor sinn htt, mjg agaan stl.

GB: Miklu fremur blessa g bar, n ess a blessa r ofan grfina uns kemur a upprisu eirra efsta degi. Svo jlegur og prestlegur er g ekki. Bersgli verkum kvenna er me rum htti en hj krlum. Hj eim beinist hn venjulega a hinu kyninu, en hj konum fremur a eirra eigin. Konur ola betur klm kvenna en karlmanna, einkum ef a er sjlfhverft og minnir vissa sjlfsfrunarrttu vum skilningi. listum er s rtta fremur leiigjrn. Yfirleitt er bersgli og klm kvenna ekki rsargjarnt, ekki eins og hj karlmnnum, ar sem rist er me bersgli og besefakti hitt kyni. Skldkonur kunna t.d. ekki a nauga me listrnum htti karlmnnum sgum snum ea lsa innra lfi karlmannsins mean naugun stendur; skldkonur virast ekki geta sett sig spor hans vi athfnina. Fyrir bragi vera bersglisbkur eirra oft ftklegar og einhlia. r nlgast a a vera me vlutn, kssukvein, og vilja f einhverja bk upp sig eftir karlmann. En a a bkur ri hver annarri er sjaldgft bkalfi okkar. Vlutnn er merki um undirgefni. Miklar bkmenntir mega aldrei vla ea lta bilbug sr finna. Listin er rs og rttu lagi naugun llu v sem hefur kalka klofinu hefunum.


        Forsan


        Stnurnar


        Hfundar


        Ntt efni


        Stina
        International


        skrift


        Ritstjrn


        Frttir


        Krkjur